فونتها بخش مهمی از تجربه کاربری وبسایت هستند و در هویت برند و حس مخاطب تاثیر بسزایی دارند و به روشی غیرمستقیم پیام برند شما را منتقل میکنند. با وجود تعداد بسیار زیادی از آنها در اینترنت، انتخاب فونت در طراحی سایت کمی دشوار است.
اگر به دنبال انتخاب بهترین فونتها برای طراحی سایت خود هستید، در این مطلب از مجله رامیس، انواع فونتها، تفاوت آن با تایپوگرافی و تایپفیس و همچنین روش انتخاب فونت مناسب در طراحی سایت را توضیح میدهیم.
فونت چیست؟
آنها مجموعهای از حروف و نمادهایی هستند که با یک سبک مشخص طراحی شدهاند. هر فونت ویژگیهایی مثل ضخامت، رنگ و استایل دارد و میتواند هم در فضای دیجیتال و هم در چاپ استفاده شود.
فونتها علاوه بر ظاهر زیبا، احساسات را منتقل میکنند و خوانایی متن را افزایش میدهند. خیلیها فونت را با تایپوگرافی و تایپفیس اشتباه میگیرند، اما فونت در واقع یک نسخه مشخص از تایپفیس است و زیرمجموعه این دو مفهوم محسوب میشود.
برای درک بهتر، راهنمای مبتدیان برای انتخاب فونت سایت از تیم Google راهنمای بسیار مفیدی است.
تفاوت فونت، تایپفیس، تایپوگرافی و خانواده فونت
هر یک از این مفاهیم متفاوت هستند:
- فونت: نسخه خاصی از یک تایپفیس است که شامل وزن، اندازه و سبک مشخصی میشود، مثل Times New Roman بولد ۱۲.
- تایپفیس: خانوادهای از فونتهای مرتبط با سبک طراحی حروف مشترک است مثل Times New Roman یا Arial.
- تایپوگرافی: هنر و تکنیک چیدمان متن است، شامل انتخاب تایپفیس، اندازه فونت، فاصله بین حروف و خطوط و همترازی متن است و هدف آن بهبود ظاهر و خوانایی محتواست.
- خانواده فونت: مجموعهای از فونتها با یک طراحی پایه مشترک است مثل Helvetica Light یا Helvetica Bold.

اصول انتخاب فونت در طراحی سایت
هنگام انتخاب فونت برای وبسایت خود، نکات زیر را در نظر داشته باشید:
۱. الهام بگیرید
قبل از تصمیمگیری، کمی وقت بگذارید و ببینید دیگران چه انتخابهایی داشتهاند. مرور وبسایتهای مشابه و دنبال کردن ترندهای تایپوگرافی میتواند ایدههای خوبی به شما بدهد.
2. شخصیت، لحن و برند را در نظر بگیرید
با وجود تنوع زیاد فونتها، میتوانید هویت منحصربهفردی برای محصولات خود یک هویت منحصربهفرد بسازید، اما انتخاب درست به کمی دقت نیاز دارد.
به این سوالها فکر کنید:
- میخواهید کاربر با ورود به سایت چه احساسی داشته باشد؟
- سایت شما ساده است یا لوکس؟ رسمی است یا غیررسمی؟
- تمرکز سایت روی تصویر است یا متن؟
جواب این سوالها کمک میکند تا انتخاب چند تایپفیس مناسب سادهتر شود.
3. کمتر، بهتر!
استفاده از چند تایپفیس در یک طراحی جذاب است، اما میتواند سایت را شلوغ کند. بهترین کار این است که با یک خانواده فونت شروع کنید.
فونتهای یک خانواده برای هماهنگی با هم طراحی شدهاند و استفاده از آنها ظاهر سایت را یکپارچه و حرفهای میکند. اگر تجربه بیشتری در کار با تایپوگرافی دارید، حداکثر از سه تایپفیس استفاده کنید.
اغلب تایپفیسها مجموعه کاملی از وزنها و سبکهای مختلف دارند مانند بولد، ایتالیک، کشیده و … که کمک میکنند تا طراحی متنوعی داشته باشید.
سه دسته اصلی فونتها عبارتند از:
- فونت اصلی (Primary) : مخصوص متنهای بزرگ مثل تیترها و لوگوها است. این فونت باید هویت برند را نشان دهد و میتواند جسورانه انتخاب شود.
- فونت ثانویه (Secondary): برای متنهای طولانی و بدنه صفحات استفاده میشود و باید کاملا خوانا و ساده باشد.
- فونت تاکیدی (Tertiary): برای اجزای خاص مثل منو یا دکمههای CTA استفاده میشود و باید جلب توجه کند اما مزاحم فونتهای دیگر نشود.
4. میزان خوانایی را بسنجید
خوانایی فونت، مخصوصا فونت ثانویه، باید اولویت اصلی باشد.
فونتهای سریف مثل Times New Roman و Georgia برای چاپ و خوانایی بسیار مناسب هستند.
فونتهای سنسسریف مثل Helvetica، Futura و Arial ظاهر مدرنتر و سادهتری دارند و برای محیط دیجیتال گزینه بهتری هستند.
5. از مقیاسپذیری فونت مطمئن شوید
برخی فونتها در اندازههای بزرگ عالی به نظر میرسند، اما جزئیات آنها در اندازههای کوچک از بین میرود.
فونتهای وکتور یا قابل مقیاس انتخابهای مناسبی هستند، چون در هر اندازه بدون افت کیفیت نمایش داده میشوند.
برای بررسی مقیاسپذیری:
- از متن واقعی استفاده کنید، نه Lorem Ipsum.
- مطمئن شوید خانواده فونت برای اندازههای مختلف مناسب است.
- فونتهایی مثل Lato، Univers و Avenir گزینههای عالی برای اندازههای مختلف هستند.
6. به زمان بارگذاری فونت توجه کنید
انتخاب فونتهایی که سریع در مرورگر بارگذاری شوند بسیار مهم است. فونتهایی که دیر بارگذاری میشوند تجربه کاربری را خراب میکنند.
استفاده از منابع مطمئن مثل Google Fonts کمک میکند تا فونتها سریع و بدون مشکل نمایش داده شوند. همچنین فقط وزنها، زبانها و استایلهایی را دانلود کنید که واقعا نیاز دارید تا حجم سایت سنگین نشود.
رعایت اصول UX/UI در طراحی سایت اهمیت بالایی دارد. بعضی از طراحان ممکن است خطاهایی مرتکب شوند که تجربه کاربری را کاهش میدهد. برای آشنایی با این خطاها میتوانید مقاله اشتباهات رایج در UX/UI را مطالعه کنید.

نکات مهم برای خوانایی متن
برای بهبود بخشیدن خوانایی متن، نکات زیر را رعایت کنید:
فاصله بین حروف (Letter-spacing)
با افزایش فاصله بین حروف، خوانایی متن بیشتر میشود، اما اگر فاصله بیش از حد باشد، نظم متن از بین میرود.
مواردی که ممکن است نیاز به تنظیم فاصله داشته باشند:
- تیترها در اندازه بزرگ ممکن است فشرده به نظر برسند.
- متنهایی که همه حروفشان بزرگ است، معمولا فاصله کمتری دارند.
- متنهای کوچک (کمتر از ۹ پوینت) نیاز به افزایش فاصله دارند تا خوانا باشند.
ارتفاع خط (Line Height)
ارتفاع خط یا leading به فاصله عمودی بین خطوط متن گفته میشود. اگر ارتفاع خط برابر یا کمتر از اندازه فونت باشد، متن تیرهتر و رسمیتر دیده میشود.
در صورتی که ارتفاع خط بیشتر باشد، حس لطافت، فضای باز و خوانایی بهتر ایجاد میکند.
اگر طول خط بیش از ۷۰ کاراکتر باشد، ارتفاع خط را بیشتر کنید تا چشم راحتتر متن را دنبال کند. همچنین، تایپفیسهایی با x-height کوچک (ارتفاع حروف کوچک نسبت به کل فونت)، فضای سفید بیشتری بین خطوط ایجاد میکنند، مثل Baskerville.
تیترهای بزرگ به فاصله خطوط کمتری نیاز دارند، علاوه بر این، متن سفید روی پسزمینه تیره بهتر است با ارتفاع خط بیشتری تنظیم شود.
تراز متن (Alignment)
- چپچین: رایجترین و خواناترین حالت برای زبانهای چپ به راست است.
- وسطچین یا راستچین: برای متنهای کوتاه مانند نقلقولها مناسب است.
- Justify: متن را از دو طرف تراز میکند، اما معمولا فاصلههای نامنظم ایجاد میکند و برای متنهای طولانی توصیه نمیشود.

جمعبندی
امیدواریم این راهنما برای انتخاب فونت در طراحی سایت به شما کمک کرده باشد. انتخاب فونت مناسب در طراحی سایت تفاوت چشمگیری در تجربه کاربری ایجاد میکند. شما با رعایت اصول ذکر شده، میتوانید فونتی را انتخاب کنید که زیبا و هماهنگ باشد و همچنین، تجربه کاربری عالی ایجاد کند.